Lompat ke isi

030,107 Wandesi or Windesi

Dari Wikisumber bahasa Indonesia, perpustakaan bebas
030,107 Wandesi or Windesi
oleh Karel Frederik Holle

Halaman:030,107 Wandesi or Windesi.djvu/1 The r and 1 are often interchanged. Only after long practice they start to keep those two apart.
ai has become a diphthong; the same applies to au, of and ui (Dutch oei).
The g is pronounced as a soft k, as in the English word good. 2. WANDESI LIST

1. terrai
2. ru
3. reh
4. rehbohsïna
5. rusīna
6. rünandau
8. rubabuaar
9. taragöndi
11. reh
15. rehbabüru
17. rehkaru
18. swom
21. tärareh
22. sorrëh
25. sorrehpa
27. subabüru
28. subabüru
29. direh bäba
30. subabüru
31. sorrehtaparëh
32. direhbäsu
34. direh babä
33-
35. direhtërrai
36. ruwëra
37. raubäba
38. rau
41/
42. süsu
45. susurèboh
46. süsupai
47. süsupai
48. <1>
50. süran
51. bohbüsa
52. äiboh <2>
53. sanehbara
54. sanëh
56. attëhni
57. woppipai
61. sanehkwä

62. sanehkwä
63. käru
65. waradiära
66. aduwäru
68. sama
69. sama
71. samakoberöri
72. sasien
73. sasien/sasienpai <3>
75. sasiën
77. tansiempai
78. dimupai
79. sorrompai
80/
81. koĭt
82. kariëri
83. kariëri
84. ai
86. ai/aipai
87. aiwan
88. aikamai
90. awädu
91. aĭbu
93. aiterräi
94. aisina
95. wära
97. wara
99. warabäba
100. warabu
102. wärawan <4>
105. waräkiasi
107. diërsi
108. duim <5>
109. warakia berwana
110. warakia babä
111. warakia kawin
112. warakia katu <6>
115. sĭna
116. riaät
117. terräi
118. karändo

121. rawa
122/
123. tun, tu
124. samajaär
125. kanĭsu
127. <7>
128. aänpi, aum <8>
129. babisi
130. <9>
132. räuparari
133. mosjě
137. <10>
138. <11>
139/
140. ena mĭa <12
144. <13>
145. <14>
148. bata
149. masoi
150. masoi
151. masoi
152. masoi
153. aas
154. soiëp
158. raukana
160. <15>
161. <16>
163. sijs
165. marĭ
166. säsen
167. <17>
169. <17>
170. sëssa
176. mawäb
177. rehkaman
182. tënam
183. börru
184. börrupai
185. borru
188. běborrupai
191. kambereë
192. mun

196. käpor
197. mänu
198. kottiëtti
199. pötta
200. pötta
201. pötta
202. wesjeën
203. mänu
205. bisi
207. sanëhpotta
209. särar
210. nawĭsi
214. kaporsi
219. ru potta
220. potta
222. manu mun <18>
223. patitiëh
224. potta
225. ramöjaba <19>
227. kabiomojaba <20>
228. tarapo
229. rëhpupu
232. wesjeenja
233. airäwi
234. airäwi
235. tükan airäwi
236. kawassa
237. sienjoontu
238. sienjoondee <21>
239. sanohpai
240. sanohpai
241. sienjoontu
242. bwabwǐen
243/
244. tapeh muan
245/
246. tapeh bwabwien <22>
248/
249. karabwǐen
250. maräria
252. bwabwien katü
255. tamaän <23>

256. sinjäni <24>
257/
258. mararia baba, madjawi
261. aantum muän
262. aantum bwabwien
263. tapü/tapun
264. tapu
265. tapu
266. tapu
267. papönsi
268. raärwo muan
269. raärwo bwabwien
270/
271. babä
272/
273. madjäwi
274. maräria tapu
276. amäan
277-
280. amaan
281-
286. sumön
289. anoh
290. anoh
293. anoh
294. anoh
299. nio
300. nio
305. <25>
310-
314. dǐro
315. üsapui
317. sawäni
318. <26>
326. utan
330. kawassa
331. indërri
332. aimamün
337. karwaar
338. <27>
339. manawaan
341. manawaan
343/
344. rwanünum

345. Allah <28>
346. sanetiaär
347. nadi/benadi
351. surat <29>
352. letter <30>
353. surat
354. surat
355. surat
356. toppan pisiri <31>
357. toppan pisiri <31>
358. ränu
359. <32>
360. röia <33>
361. addǐa worroi
362. surüga <34>
363. ütan
364. röra
365. kawässa
366. tënam worroi worroi
367. rǐna
368. <35>
369. worriäsi
370. worriäsi
374. <36>
375. <37>
376. aniosëpai
378. radja <38>
382. <39>
386. itoe dia
389. mananiërsi <40>
390. <41>
391. piwesjeen, piditeen
392. pi ena ba <piwesjeen ba?>
393. sjen
394. women
396. adat
397. sienjoontu kariria
400. bait
402. <42>
404. rosíj <sosíj?>
407/
408. rioot / riaut

410. kapiap / kamberij <43>
411. räarpai
412. <44>
413. awien
414. <45>
415. sassara
417. <46>
420. gongöng <47>
421. pandöttu
424. mäbon
426. <48>
428. majiës
437. änio
438. jäwar
439. babüar
445. nandau <49>
449. dätureh / ätureh
451. kamběree
453. ätek
454. ätek
456/
457. anio nipa
458/
459. ampeer
461. riërsi
462. aimarabosi
465. päta
468. andio
469. airǐwan
474. kamat <50>
478. addia, nunum addia majo
483. wäbu <51>
484. aimiäsa
485. kair
486. majo
487. kamarǐ
489. <52>
493. rundai
494. mararu
495/
496. mararu <53>
497. paarwasi
498. maankoh <54>

499. sasa <55>
501. paarwasi baba
502. paarwasi katu
503. paarwasi kansa
505. njoi <56>
506. sümbeer
507. téris
510. äsjok
511. äjuk
514. bäja <57>
515. padamära
516. sümbut
517. maas
519. bäja, mek
520. aǐku
522. maräru
524. kabëssu
525-
527. raan
529. söhbien
530. söhbien
534. pisjaan
535. pisjaan
536. pitatǐtaanpi
537. raun
539/
540. terrai, terrai miasa
541. diaan, diaän
544/
545. faas
546. faas rawa
547. kaǐn
548. bo
550/
551. aisjoor, adaaf
560. kukies
561. änam
563. sasi terrai
565. sree
567. sansun ai
568. sansun terrai
573. su
576. kawin

579. sampaar <58>
582. pisjäja
583. pisjäja
586. slendang
588. kabwui, tariwan <59>
678. käbaru
589. kohpiöri
600. sun
601. bäjar maräpa
602. maräpa
603. räwe
604. kapun <60>
605/
606. röttan
611. sanai
613-
616. <61>
617. jawar
618. bandëra
619. sjädeh
620. pända
621. öbat
622. pandürmoor
623. nünum
625. běmaröba
626. maröba
628. sjädeh
629. rait
630. damee
635. senmün siat to
636. women
637. tei sentamies <62>
639. sjoom
645. adaf
653. rom
654/
655. romfaas <63>
659. waar
660. pisjaan
662/
663. täwan
664. moor
665. täwan
668. marïj

669. peäat <642
671/
672. kapun
674. pasibüki
677. käbaru
679. kansinam
681. sambäkko
682. töhbo
685. kĭru
686. ubi
691-
693. angädi
695. sehmäki
699. swaan
703. airabö änam
704. änam
705. mänikum
706. mänikum
708. piběrehkari
716-
718. nändo
720. simüti riësa
721. joddi
722. simüti
723. koffie <65>
726. gambir
728. kiru, rěwuki kiru
731. waibita
732. mamuran
734. airabö
739/
740. aräwa
746. pǐrio
748. airäwa <?>
750. aikäru
752. säbu
753. rëhman
755. kessi
575. siwar
578. ärio
759. aǐboh
761. rawa

763. kami
764. äibohterrai
765. sämu
766. mäni
770. samuĭm
771. samuĭm
772. diwai
774. pimüna
775. aantum
778. samakäi
779. ai / aipai
780. dier
781. dier
786. wäraraun
787. tu
789. karairu
790. penör
794. pisij
797. raudidiru
803/
804. sappi, sappi muan
805. <66>
806. <66>
808. <66>
811. wöna / wonapai
812. sossar
813. niau
814. miau
822. <67>
823. manswai
824. sanehbäru, bebäbar <68>
825. rawe
826. kokö
827. koko aantum
828. koko bwabwien
830. koko muan
834. berawära <69>
835. (loeri)wijoi
836. woriwori
843. kangani
844. äja <70>
846. samakap

851. wängar katu
852. söhmabut
853. wängar
861. sera, amur <71>
865. djöhsu, köhjar <72>
870. rutuwöna
871. kehrëhkehrai
872. amümar
877. kamümu
878. apöp
879. apopsinja <73>
881. sapämi
884. anäna baba, katu <74>
886. tawäi
891. käsiboi
892. kaweën
893. <75>
894. pierjeë rawa
896. wangirǐni
898. kapa
899. pisibära
900. diaan kariria
901/
902. ramatu
903. pi wura
904. röra
905. röra
906. wöree
907. woree mamaan
908. sëmbiai
911. sembiai mamaan
912. sibehrehree
917. utan, utan wura <76>
919. djöbira
921. arëpasi
923. sjebbies
924. krüja
927. mundǐa
928. wäna
929. wana babä
930. kambo, säsi <77>
931. rawänam

932. sinäjee
934. rairü
935. bibǐa
936. bäta
937. säwa
938. sasi direh
939. sorararöh
940. sanäja
941. rěwuki
942/
943. utan, utan
944. nu
946. rëhwu
947. wies
948. wies katu
951. mǎpar
952. awararöh
955. airaröh
957. běmümi
958. wies addǐa
959. raan
963. raröh
967. räuwi
968. kambo dǐra
969. rěwuki
970. kaköppa
971. rubuän
973. sumbeer terrai
974. kansa
976. sěrak
978. sehrenbüri
979. rëhban
991. present <78>
992. senkabio babera
993. nanari damee
994. senbemanetta <79>
995. anakoda
1000. tei dinot <80>
1001. toko
1003. dakam
1004. pigangëhna dakam
1007. <81>

1008. üntung
1010. <82>
1011. djettür
1012. djettürba
1013. niaki
1014. saaw <83>
1015. bait
1016. <84>
1017/
1018. utan, jutan
1019. riwänni
1024. kati
1025. kati
1026-
1028. düka <85>
1029/
1030. kappal, lappal maroba
1031. kappal addǐa
1032. bäter
1033. <86>
1035. mandiwai
1037. sarauwisi
1038. bohsasüru
1040. boh
1041/
1042. rarum <87>
1043. boh
1049. kamütu
1051. säwa
1052. türa
1058. sienjoontu maas
1059. mun
1060. päriri
1061. baba, tǐriëu <88>
1062. katu, tišan <89>
1064. <90>
1063/
1064, diriêu, worroi
1065/
1066. katu, worroi ba
1067/
1068. baba krusi, main bitojar
1070. manies
1071. sina

1072-
1074. main
1075. tirieu <91>
1076. tisan wattan
1083/
1084. pǐoi
1085/
1086. pioiba
1087. diriëu, tiriëu <92>
1088. tisan, katu <93>
1089. tindia
1090. kipau
1092. sababëri
1096. tapisa
1097. sjäwiri
1098. misaǐn
1101. karakwäi
1102. miririäi
1104/
1105. maas
1106/
1107. riësa
1109/
1110. kohmiköhmi
1112. samabuat
1113. sababëri
1114. babäba / sababeri ba
1115. babäba
1116. babä
1117. pa
1118. paba
1125. sanajeë
1127. babasa
1130. wesjeen
1131. kariria
1132-
1135. wesjeen, wesjeen beseri
1136-
1139. kariria
1142. behrëhri
1143. diönnu
1146/
1147. kasjees <94>
1148/
1149. rera <?> <95>

1150. masaar, bwisaar <96>
1152. katiem, karabwien <97>
1153. <...?> böiru
1154. niëh pisiri ba
1155. wesjeen, niëh raarpai pau
1159. gëngauw
1160. pande
1161. riëhsa
1162. sjasa
1163. titet
1164. sjäsa
1166. sasi
1167. běbusa/běmamara
1168. bemëta wattan
1169. ürar
1170. bemëta
1171. nikwai
1172. berawänam
1173. berandumi
1174. sasërij
1175. semmua
1176. <98>
1179. koor
1180. koor
1193. rien
1194. sanepaja <99>
1195. rien
1196. sanepaja <100>
1197. <101>
1198. pribai <102>
1199. toppan tindǐa
1200. sisi
1201. kabio mamana <103>
1202. käbio, töppan
1203. <104>
1206. <105>
1208. pa
1210. nanari
1211. sario
1212. taru
1213. rut
1220. bai

1221. kehti
1211-
1214/
1220/
1221. <106>
1222-
1224. taran, bedjaka
1225. amaan
1238. sanepai <107>
1239. kapiäp, kemberi̇j
1240. sanehkarǐria <108>
1242-
1244. sanehwesjeen
1245. sebban <109>
1246. soor
1251. tëra <110>
1253-
1255. ottu
1262/
1263. menäu <lll>
1264. kasjeës, abiet <112>
1265. aniwar
1266. aniwar
1267. <113>
1268. aar
1269. ütan
1270. kamberíj, kapiap
1271. äwia
1276/
1277. nunum
1278. sěra
1284. riama
1286. babür
1291. rore
1292. mun
1293. siri
1294. monnu
1295. torru
1296. at
1297. riem
1298. riem siri
1299. riem monnu
1300. riem torru
1301. riem at
1302. sura
1303. <114>

1304. <114>
1305. <114>
1306. <114>
1307. <114>
1308. <114>
1309. <114>
1310. <114>
1311. <114>
1312. sura die monnu/sienjoontu siri
1313. sura di monnu bemandu siri
1315. sura di monnu bemandu riem
1316. sura di torru
1317. sura di at/ sienjoontu monnu
1318. sura di riem
1319. sura di riemsiri/sienjoontu torru
1323. utin/sienjoontu riem
1324. sjaran
1325. sjaran di sura
1326. tamuän
1327. rawësi <115>
1328. besiri
1329. bemonnu
1330/
1331. rehtënam
1332/
1333. bemonnu
1336/
1337. bepui
1338. toi
1339. pau
1340. katu/pauba <116>
1341. babo
1347/
1348. pauja, pau besiri
1349. pau ba
1350. wura
1356. esasi, esiat <117>
1357. jau
1360. manu <118>
1362. miat

1363. i
1365. nanu, tatat <119>
1366. amat
1367/
1368. siat, sanu <120>
1369/
1370. ineh, tanneh
1373/
1374. nueh/nuehmu, menneh
1375/
1376. senneh
1377. niëh
1378. niëh
1379. tei
1380. witoi
1382. tei, witoi <121>
1383. nini
1385/
1386. jana/jani, wana
1388. napehnina
1389. jana/jani, wani <122>
1392. sijra <123>
1393. sijra ba
1394. <124>
1395. <66>
1396. <66>
1398. sassaar
1399. <66>
1400. <125>
1402. diru <126>
1406. <66>
1408. kaböh
1409. tökkato
1410. kaboh
1411. papon
1412/
1413. tüter, papon
1414. papön
1416. katuëně 1418. rawĭni
1419. rawiniwäna
1420. raria nini <nëni?>
1422. saar
1423. sarǐa

1427. raria toi
1428. to
1429. pibarami
1431. muran rawanam
1432. marij
1433. muran
1434. ba
1435. na wara sära
1436. na wara wättan
1437. babo
1439. babo
1440. wawai <127>
1441. wawar
1442/
1443. napehnǐna tot jani <128>
1444. wabar
1445. deriasi
1446. na
1447. to
1448. na
1449. maso
1450. raroh <129>
1451. worrira <130>
1452. deriäsi
1453. dirieu/worröi
1454. wäriri
1459. pau <131>
1460. napa <132>
1461. taneh
1462. nani
1465. na witoi
1466. wattan
1467. tee
1469. ma
1470. tuter
1471. pobai
1472. joh
1473-
1475. mojar <133>
1476. wattan
1477. messer
1478. tokkato, katu <134>

1479. bape
1481. bape

1482. bape
1486. baro

3. NOTES

  1. to suck = unum
    sg. 1st p. = junum
    2nd p. = bunum
    3rd p. = diunum
    pl. 1st p. = tantunum
    2nd p. = mentunum
    3rd p. - sentunum
  2. also fruit of a tree
  3. pai a very common suffix; the Papuan very often adds it to a noun.
  4. (wan = sole of foot)
  5. (Dutch)
  6. katu = small
  7. sasen
    sg. 1st p. = isasen
    2nd p. = susen
    3rd p. =sisen
    pl. 1st p. = tan
    2nd p. = men
    3rd p. = sensasen
  8. aänpi, to feed (in the sense of 'to bring up' which is one and the same thing to the Papuans) is aum
  9. ünum, junum, bunum, diunum, tan etc. tunum
  10. tan, iton, tuon, tion, tan etc. ton
  11. ena, jena, buena, diëna, tan, etc. tena
  12. (is conjugated as no. 138)
  13. ossa, jössa, buossa, diossa, tan etc. tossa
  14. a, ira, rua, ria, tan etc. da
    to run = pai, ipai, bupai, dipai, tan etc. pai
  15. ananaar, janan, munan, dinan, tan etc. tananaar
  16. mari, imari, muǐri, miri, tan etc. miri
  17. kanisu, i, ku, ki, tankanisu etc.
  18. = mucuas in the head is causing inconvenience
  19. paralaysed in the feet: ramöjaba = unable to walk
  20. unable to speak
  21. people from the interior
  22. tapeh = the same as
  23. when a child addresses the father: jai
  24. when a child addresses the mother: awini
  25. = same as own child
  26. my = bwiniee
    your = bwinieemmu
    his = bwinieempi
  27. (they are recognised, but they don't have special names)
  28. (they have learned this from the Christians)
  29. what has been written = witoi bui to
  30. (Dutch)
  31. = to tell something%3B there is no noun meaning <story>
  32. no special term. One could say: one sings this in such and such a way = tandoi i tapehnina
  33. also: firmament
  34. The Papuans locate heaven under the ground
  35. tätar, nanärio, tatar, or nanari karĭria
  36. There are no temples. Church = anio hari = house for the Sunday
  37. For the Christians: the Church; otherwise none
  38. The name is known, but there are no kings here
  39. When it is dark they are afraid of all kings of places outside the houses
  40. = chiefs
  41. all the men are warriors
  42. Everybody here is still his own judge (the Government can not post judges here yet)
  43. to hate the spouse
  44. Still unknown here.
  45. (No name, the woman's friends assist her.)
  46. No special dance girls; all the women dance
  47. = musical instrument
  48. does not exist here; they have a small instrument which they keep in front of the mouth%3B if they pull a string attached to it, it produces some tones <=jew's harp?>
  49. (of the walls, ampeer = palm frond ribs)
  50. = fireplace
  51. (glowing ashes - wäbu maas)
  52. they just sit on the ground
  53. (made of iron : rundai)
  54. (Malay loan word)
  55. sasa = bulu
  56. (Dutch model)
  57. {{image}
  58. = shell bracelet
  59. kabwui made of the <leaves of a?> banana tree
    tariwan = made of tree bark
  60. to tie a knot = kapun
  61. apai, apawai, ato
  62. = those whom they send
  63. they don't have ricefields here: if they did, they would call them: romfaas
  64. (or, negatively: marij ba rami = not yet ripe)
  65. from Dutch
  66. When we want to teach them the names of these animals (using pictures of them) then we use the Malay names; they imitate their sounds, and then say: senkabio = they talk like this.
  67. Unknown here; lives high in the Arfak mountains.
  68. (white; sanehbäru)
    goura pigeon = bebäbar
  69. ajasikëhna = cockatoo
  70. bětitiru = bird of paradise
  71. dragnet for fish = tera
    dragnet for turtles = amur
  72. (fresh water eel = köhjar)
  73. (abbreviations of sinjani = mother)
  74. katu = large; small
  75. land crab: kasasai
    sea crab: pandai
    mud: crab muri
  76. utan (also: one country) the whole earth = utan wura
  77. kambo = drinking water, fresh water
    sasi salt (sea) water
  78. (from Dutch)
  79. = they become friends
  80. someone who helps
  81. they say: it eats (= "diaan") so and so much
  82. börri, iboori, buorri, biorri, tan etc. borri
  83. (also to call)
  84. wäjan, iwajan, buwajan, diwajan, tan etc. wajan
  85. duka = a little measuring basket
  86. wa, waüra, wa masisu, warajoor
  87. (noun and verb)
  88. tǐriëu = of people
  89. tisän = of people
  90. (very long, of time = worroi besiri)
  91. (tall and thin) slim
  92. tiriëu = of people
  93. tisan (people)
    katu (objects)
  94. (in the sense of: to fasten)
  95. (in the sense of: to loosen)
  96. masaar (man)
    bwisaar (woman)
  97. katiem (man)
    karabwien (woman)
  98. onne, jonne, buonne, dionne, tan etc. tonne
  99. (the same in all persons)
  100. (the same in all persons)
  101. päro, i, puro, piro, tan etc. paro
  102. (in the sense of: to lie, tell lies: awia, jäwia, buawia, diawia, tan etc. tawia)
  103. = speak softly
  104. doi, idoi, ruoi, rioi, tan etc. doi
  105. saaw, i, su, si, tan etc. saaw
  106. (in the arms = tapur)
  107. (also: to love something)
  108. = to desire
  109. (to gape, open the mouth = ba, iba, bua, bia, tan etc. ba)
  110. (missed = not hit = pupies)
  111. (also; to rest)
  112. (somebody = abiet)
  113. ütan, jutan, b.....diutan, tandutan
  114. eleven: süra siri or sura bemandu = with <?> siri
    twelve süra monnu or sura bemandu = with <?> siri
    thirteen: süra sorru or sura bemandu = with <?> siri
    fourteen: süra at or sura bemandu = with <?> siri
    fifteen süra riem or sura bemandu = with <?> siri
    sixteen süra riem siri or sura bemandu = with <?> siri
    seventeen: süra riem monnu bemandu = with <?> siri
    eighteen süra siri soiru bemandu = with <?> siri
    nineteen: süra riem at bemandu = with <?> siri
  115. = a part
  116. pauba = negative
  117. esiat = for people
  118. (dual)
  119. nanu = dual
  120. sanu = dual
  121. witoi = objects; tei = people
  122. see 1442/1443
  123. (early in the morning = kausapa bera)
  124. raria (kausapa, raria, rawiniena = morning, afternoon, evening)
  125. No name. If someone stays away for a whole day, one says: he stays away for one night. Or, one counts the knots in a rope.
  126. midnight = dirurabwan; dawn, daybreak = kausapa berä
  127. below, on the ground = djo
  128. far away - to wana
  129. (to enter = apwier)
  130. (in the sense of: outside)
  131. as adjective <?>: borij
  132. (wherever, where: taneh, e.g. where is it = bi... ta... taneh?
  133. (in the imperative = penai)
    = without pibai
  134. tokkato (of time)
    katu (almost)

4. ADDITIONAL DATA
bladder <?> upapai Halaman:030,107 Wandesi or Windesi.djvu/19 2. WINDESI LIST

1. těrai
2. ru
3. rè
4. rubusina
5. rusina
6. runandau
8. rudir
9. taragondi
11. rè <1>
15. rèwawo
17. rèkaru 18. swò
20. mamu
21. tarare
22. sòrè
25. sòrèpa
27. sunbaburi
28. sunbaburi
29. dirèbaba
30. sunbaburi
31. sòrètaparèpai
32. dirèbasu
33. dirè
34. dirèrumwaja
35. dirètěrai
36. ruwera
37. rau
38. rau
42. susu
41/
42. arum
45. susurebo
46. susu
48. runum
50. suran
51. bòbusa <2>
52. aibò
53. karan
54. sanè
56. atèni
57. wòpi

61. sanèkwa
62. sanèkwa
63. karum
65. waradiara
66. aduwaru
68. samam
69. samam
71. samakaberiri
72. sisin
73. sisin
75. sisin
76. sijer
77. tansim / tansimpai <3>
78. dimu
80/
81. koit
82. kariëri
83. kariëri
84. awadu
86. aiwaan
88. aigama
90. awadun
91. aibu
93. aikombòtia
94. aisina
94. wara
97. wara
99. warawawar
100. warabu
102. warawaan
105. warakia
107. dir
108. warakiasinja
109. warakiaberwana
110. warakiababa
111. warakiakawin
112. warakiakatu
115. sina
116. riaat
117. těrai
118. karando

121. rawa
122. tum
123. tum
124. samajaar
125. kanisu
126. kanisu / kanesu
127. sasen
128. aan
129. bibisi
130. unum
131. sentunum
132. rauparari
133. mosje
134. aanmosje
137. toon
138. ena
139/
140. enamia
144. òsa
145. a <4>
146. bataarumbusa
147. kaab
148. bata
149. masoi
150. masoi
151. masoi
152. tapuraibu
153. aas
154. kubira
156. kabiokamamori
157. <5>
158. raukana
159. <6>
160. ananaar
161. miri
163. sijs
165. miritindia ba
166. sasen
167. kanisu / kanesu
169. kanisu
170. sèsa
172. misèru / misasèru

176. mawaab
177. tatuan
182. tenam
183. bòru
184. bàrupai
188. běbòrupai
191. kubir
192. mun
193. separiri <7>
196. kapor
197. manu
198. kòtièti
199. pòta
200. pòta
202. diteen
203. manu
205. bisi
207. sanèpòta
209. sisinkambo
210. luti
214. kapapor
219. rupapòta
220. pòta
222. mamu miun
223. patitiè
224. pòta
225. riamojaba <8>
227. kabiomojaba
228. tarapoje
229. rèpupui
232. diteenja
234. airawi
236. kawàsa
237. sinjoontu
238. rapatsi <9>
239. sanò
240. sanò esi / sanobemònu
241. sinjoontu <10>
242. bwawin
243/
244. muan
245/
246. tapè bwabwin

248/
249. karabin
250. mararia / aantum muan
252. bwawinkatu
255. tamaan <11>
256. sinjani <12>
257/
258. aantum (rètenam papui)
261. aantum muan
262. aantum bwawin
263. tapuni
266. tapuni
267. paponsi
268. raarwo muan
269. raarwo
270/
271. baba
272/
273. madjawi
274. aantum tapuni
276. amaan
277. tamababa
278. tamakatu
281-
286. sumon
287-
290/ anò
295. madjawi
291-
294/
296. anò
297/
298. nioni
299. nèbèniabi
300. rèwa
305. aantum aum
306-
309. diro
310/ niò,
314. diro
315. usapui
316. usapui ba
317. mambesawa,
sawani <13>
318. bwinieempi
320. manèta

324. ambeer
326. utan
327. Windèsi/aniose
330. Windèsisi <14>
331. indèri
332. aimamun,
sawaniaimanuaan
337. karwaar
338. <15>
339. manuaan <16>
341. manuaan faknik
343/
344. owanunum
345. sjen <17>
347. nadi <18>
351. suratbui <19>
352. letter <20>
353. surat kertas
354. surat
355. surat wasja <21>
356. tatòpan
358. ranu
362. suruga <22>
364. rora
365. kawàsa
367. tindia
368. tatar
369. wòriasi
382. <23>
386. korano <24>
389. mana nirsi <25>
393. sjen
394. women
396. buwai
397. sinjoontu kariria
400. bait
404. rosij
407/
408. ririoot
410. kemberij
411. bait
412. <26>
413. diawin

414. <27>
415. tatar
421. pendòtu
424. mabon
428. maji
430. pikambioi
432. mee
433. bruman
437. anio
438. jawer
440. aniokarusina
441. nandau
446. ajas
449. aturè
451. warare
452. samabu
453. atè
456/
457. (niboeng)niaan
458/
459. penděwai <28>
460. ampeer
461. rir
462. aimarabo
465. pata
468. andio
469. airiwan
474. kamat <29>
476. nunum
475/
477/ àdia,
478. ruriadia majoi
482. tibu
483. wabu
484. aimasa
485. kijer
486. majoi
487. kamari
493. mararu
494. kambokambòti
495/
496. rundai
497. paarwasi
498. paarwasi bekabiri

499. winjoianggadi
501. baba
502. katu
503. kansa
501-
503. paarwasi
505. njoi <30>
506. sumbeer
509. tamaan
510. asjok
511. ajuki
513. koor kambo
514. baja <31>
515. padamara
516. sumbut
517. maas
519. mek
520. aiku
522. mararu
525-
527. diaan
528. sanana
529. sòbin
530. sòbin
534. pisjaan
535. pisjaan
536. pitatitaanpè
537. raun
540. terai bemiasa
539/
540. těrai
541. diaan
543/
545. faas
546. faas
547. rabo
548. kaǐn
550/ aisjoor,
551. adaaf
553. bade
554. rawa
561. anam
563. sasitĕrai
565. sree

567. sansunai
569/
570. sansuntĕrai
573. su
576. warakiakawin
579/ sampaar,
580. kamarawa<32>
582. pisjaja
583. pisjaja
588. kabui <33>
589. kabiori <34>
600. sun
601. bajar,
marapa
602. waipai
603. rawe
605. roko
606. ròttan
609. sor
611. sanainjoi,
sanai<35>
613. apai
614. apawai
615. ato
617. jawar
619. sjadè
620. panda
621. obat
622. pandurmoor
623. nunum
626. maroba
628. sjadè
629. rait
630. dame
636. women
639. soom
645. adaaf
653. rom
654/
655. rom faas <36>
659. waar
660. patatanam
662/
663. tētap

664. moorpai
665. tanam
668. marij
669. marijba,
peaat
671/ koor,
672. pòtu
674. pasibuki
677. kabaru
679. kansinam
681. sambàko
682. tòbu
685. kiru
686. warimu
688. farkiatimor
691. anggadi
692. anggadi
695. sèmaki
701. gula <37>
703. anam
704. anam
705. manitum
706. manikum
708. pibèrèkari
709. naka
712. andori
716. nando
717. nando
720. simuti riësa
721. jòdi
722. simuti / angra
726. gambir
728. kiru
729. nikwai
731. wai / waibita
732. mamuran,
sas
733. kabubu
734. airabo
737. sa,
kijra <38>
739/
740. arawa

742-
744. waar
746. raun
748. airawa
750. aikaru <39>
752. sabu
753. rèman
755. kessi
757. siwara
758. ario
759. aibò
761. rawa
763. kami
764. těrai
765. samu
766. mani
770. samuen
771. samuen
772. samuen diwai
773. kau
774. pemuna
775. aantum
778. samakai
779. ai
780. dir
781. dir
786. wararow
787. tum
789. karaini
790. pěnor
794. pisij
797. raudidiran
811. wona
812. sòsap
813. niau
814. miau
822. <40>
823. maswai
824. kapuran,
sanèbaru <41>
825. rawe
826. kokori
827. aantum

828. kokori bwabin
830. kokori muan
834. berawara <42>
835. matikia
836. woriwori
842. uma
843. kangani
844. aja
846. samakap
851. wanggar
852. wanggarbaba
853. wanggarbaba dinasij kariria
861. sera;
amur <43>
864. angirio
865. djòsu <44>
866. rutu
869. rèwas
870. rutuwona
871. kèrèkerai
872. amumar
877. kamumu
878. apap
879. apopsinja
881. sapami
884. <45>
886. tawai
888. pikariripi
891. kasiboi
892. kaween
893. <46>
894. pirjerawa
896. wagĕrini,
ròswai
898. kapa
899. diaankariria
900. diaankariria
901/
902. pòti(kanaanberamatu)
904. rora
905. rora
906. wore

908. sembiai
910. paik <47>
912. sibèrère <48>
917. utan <49>
919. djòbira
920. sarepa
921. arepasi
923. sjèbis
924. kruja
927. mundia
928. wana
929. wanababa
930. kambo,
sasi <50>
931. rawanam
932. sinaje
934. rijru
935. bibia
936. bata
937. tu
938. sasidirè
939. sorararò
941. pědir
942. kakòpa/sanaje
943. utan
944. nu
946. rèwu
947. wis
948. wiskatu
950. baar <51>
951. mapar
952. awararò
955. airarò
958. wisàdia 959. raan
960. kakòpa kariria
961. airur
962. aiwaas
963. kambodira
964. djoran
965. bòsuni
966. sòsari

967. rawi
968. dira
969. rěwuki
970. kakòpa
971. rubuan
973. sumbeer tĕrai
974. kansa <52>
976. sěrak
977. brawen
978. serenburi
979. rèban
984. àdiararië
985. kamkam
987. kakibiri
988. àdiararie
989. asa
991. pi sarèdjeu/persent
992. kabio babera
993. tisan kiru
994. tisan kiru
995. anakoda
1001. toko
1003. dakam
1004. arta,
raarpai
1005. red
1007. pidikoor
1008. untung <53>
1010. bòri
1011. ditur
1012. diturba
1013. niaki
1014. saaw,
koor
1015. bait
1016. wajan
1017/
1018. utan, saaw <54>
1019. riwani
1026-
1028. duka <55>
1029/
1030. kapal,
kapal maroba

1031. kapal àdia
1032. sampang
1033. <56>
1035. nandiwa
1037. sarauisi <57>
1038. bòsasuru
1039. suru
1040. bò
1041/
1042. rarum
1043. bò
1049. kamutu
1051. sawa
1052. tura
1058. sinjoontu rait
1060. pariri,
koor bruswa
1061. baba <58>
1062. katu <59>
1063/ dirieu
1064. wòroi
1065/ katu,
1066. wòroiba
1067/ babakarusa
1068. bitajar <bitojar?>
1070. nananisi
1071. sina;
bibasananda
1072-
1074. mijn
1075. <60>
1079. rina
1082. mamaja
1080-
1084. pioi
1885/
1086. pioiba
1087. tarieu
1088. tarieuba
1089. sindia <61>
1090. kipau
1096. sàsaar
1097. tabera
1098. misijn
1101. karakwai

1102. miririai
1104/
1105. maas
1106/
1107. riësa
1109/
1110. kòmikòmi
1112. samabuat
1115. kiòtar
1116. baba
1117. pa
1118. paba
1119. maasbeja
1121. kiwauwaru
1125. sanaje
1127. bibasa
1130. wèsjeen;
diteen
1132- diteen
1135. wesjeen
1136-
1139. kariria
1142. bareri
1143. diònu
1146/
1147. karakwai
1148/
1149. rera <62>
1150. <63>
1152. katim,
karabwin<64>
1153. babòru
1154. miskin
1155. niè arta, raarpai pau
1156. marioor
1159. titaar
1160. pande
1161. riësa
1162. sjasa
1163. titai
1164. sjasa
1166. sasi
1167. bebusa,
bemamara
1168. bemetan

1169. urar
1170. bebusa,
bemamara
1171. bèbènèkwai
1172. berawanam <65>
1173. maswai <66>
1174. sasĕrij
1175. sèmuai
1176. òn
1179. koor
1180. koor
1193. rin
1194. saně paja
1195. rin
1196. rin
1197. paro
1198. awia
1199. topan tindia
1200. sisi
1201. kabiokamamori
1202. kabio
1203. oi/roi <67>
1206. saaw
1208. pa
1210. nanari <68>
1213. rut
1214. rut
1216. rukumu
1220. bai
1221. rut
1211-
1219. kabubi
1223. ena ba
1224. taran
1227. djawa
1228. sajoor <69>
1238. saněpai
1239. kemberij <70>
1242-
1244. sanèwèsjeen
1245. sèban
1246. soor
1251. tera

1253-
1255. misabu <71>
1259. kimat
1262/
1263. měnau
1264. kasjeès <72>
1265/
1266. niwar
1267. utan
1268. rarě
1269. <73>
1270. kemberij
1271. beporas,
awia
1272. awia
1278. ba
1284. ama
1291. rorě
1292. mun
1293. siri
1294. mònu
1295. toru
1296. at
1297. rim
1298. rimsiri
1299. rimmònu
1300. rimtòru
1301. rimat
1302. sura
1303. surasiri
1304. suramònu
1305. suratòru
1310. surarimtòru
1311. surarimat
1312. sura di mònu
1313. sura di mònu bemandu siri
1315. sura di mònu mònu
1316. sura di tòru
1317. sura di at
1318. sura di rim
1319. sura di rimsiri
1323. utin
1324. sjaran

1325. sjaran di sura
1326. tamuan
1328. siri / besiri
1329. mònu / bemònu
1330/
1331. papon / besiri <74>
1332/
1333. bemònu
1336/
1337. papui
1338. toi
1339. pau <75>
1340. katu,
pauba
1341. babo
1347/ pauja;
1348. paubesiri
1349. paubai <76>
1350. wura
1356. esasi <77>
1357. jau
1358. jau,
mantaunja
1359. au
1362. miat,
mantaumiat
1363. i
1365. tatat
1366. amat
1364/
1367/ siat,
1368. mantaunsiat
1369/ inè,
1370. inèwi
1373/
1374. <78>
1375/ sennè,
1376. sennèwi
1378. niè,
nièwi
1379. teǐ ?
1380. wotoi ?
1382. tèi,
witoi
1385/ jana,
1386. aniwana
1388. napènina

1389. wana
1394. raria <79>
1398. sàsaar
1402. diru <80>
1406. taun <81>
1408. <82>
1409. nani
1411. papon
1412. deriasi
1413. papon
1416. kamserani
1418. rawini
1419. rawiniwana
1420. rarianini
1422. saar
1423. saria,
sarea
1425. rawiniëna
1427. rariatoi / waktu toi
1428. to
1429. pibarami
1431. ba
1432. maríj
1433. muran
1434. matan
1435. na wara sara
1436. na wara watan
1437. babo
1439. babo
1440. wabar
1441. wabar
1442/
1443. na-to
1445. deriasi
1446. na
1447. to
1448. na
1449. maso
1450. rarò <83>
1451. wòrira <84>
1452. deriasi
1453. aniwana
1454. wariri

1460. nanè <85>
1461. tané
1462. nani <86>
1465. so ?
1466. wàtan
1467. te ?
1469. ma
1470. tuter; ma
1471. pibai

1472. jò
1473- mojar,
1475. pěnai
1476. watan
1477. wènasia
1478. katu
1479. bape
1481. bape
1482. bape
1486. siriba <87>

No. 107

1524. ditur beja <88>.
1525. ibòri maso sambako <89>.
1526. buwajan kainam / papus/ pigangkèna nini maso amat.
1527. senbòri pisasera na amat.
1530. kambo dira pioi ba.
1531. wòroi toi, tanbò to sasi te ?
1532. djoran ba na kambodira nini, tanè.
1533. tawanatanda tansaserij aibo2.
1535. raria toi djòbira bo?
1536. sentawia amat.
1537. raan mònu tanda so?
1538. tei pia kioor aiku nini ?
1539. kuoor kambo, abo ipap sansun inèwi.
1540. butani kokori mònu diòně si te ?
1541. tel piabariausaar jau, misoi.
1542. sinjoontu mònu sunmasoi napènina.
1545. kawasa nini senpòta tanè ?
1546. siri pia nianari au buteen ja.

3. NOTES

  1. to wink = rèkakamana
  2. lungs
  3. testicles = sorompai
  4. I, you sg., he, we, you pl., they = walk
    ira, rua, ria, tanda, menda, senda
  5. It is said that they do that only in The Hague.
  6. No special name.
  7. to divide
  8. Have paralysed feet and be unable to walk.
  9. the people of the Arfak mountains.
  10. also = muan
  11. a child calls its father: jai
  12. a child calls its mother: awini
  13. mambesawa = husband and wife
    sawani = husband
  14. Are called after the place where they live; so in this case:
  15. They know omens but they have no special names for them.
  16. A man or a women they hate and <.....?> is a manuaan.
  17. Lord, in a spiritual sense not further definable.
  18. (also prayer) benadi
  19. = for writing
  20. from Dutch
  21. for reading
  22. = the Papuan heaven is under the ground.
  23. no special name
  24. headman of this village; i.e. of Aniose Windèsi
  25. elders, chiefs.
  26. Does not exist here.
  27. All the married women can act as midwife%3B there is no special name for it.
  28. pendewai made of palm ribs (=ampeer)
  29. fireplace
  30. Like an ordinary bread knife, or small like a potatoe peeler.
  31. Templat:Image
  32. kamarawa = armring of mother-of-pearl shell
  33. made of banana leaves.
  34. hoods made of pounded tree bark, worn by mourning women = tariwan.
  35. sanainjoi = with metal point.
    sanai with a bamboo point.
  36. Where they have them, stay say: rom faas.
  37. Malay
  38. sa = climb a tree
    kijra = climb a mountain
  39. kasje = sap of trees
  40. Not known here; lives high in the Arfak mountains.
  41. kapuran = white pigeon
    sanèbaru = grey pigeon
  42. (red parrot = maandakeer)
  43. amur = net used for catching turtles; the sera has fine mesh, and amur has wide mesh.
  44. (freshwater eel = kòjaar)
  45. anana; baba; katu = small and large
  46. (land crab = kasasai; sea crab = pandoi, land and sea crab = kasiri)
  47. They use the Dutch names of the months, as they have none themselves.
  48. mak = evening star
    sampari = morning star
  49. (also: land)
  50. (drink = kambo), (sea = sasi)
  51. (to descend)
  52. Malay
  53. Malay
  54. to ask for
  55. = here: a small basket used to weigh or to measure quantities of nutmeg nuts.
  56. wa, ura, masisu, warajoor
  57. (also the verb)
  58. tall, of people = tirieu
  59. short, of people - tisan
  60. (long = tarieu or tirieu)
  61. Also in moral sense.
  62. rera = to undo, untie
  63. masaar (man), bwisaar = woman, betama = something
  64. katim = man
    karabwin - woman
  65. (sea - blue)
  66. the cassowary)
  67. I, you sg., he, we, you pl., they - sing
    iroi, ruoi, rioi, tandoi, mendoi, sendoi
  68. (verbal noun) nanaripi
  69. (to look at a person, thing = kapiap)
  70. (also to tear)
  71. (somebody = abit)
  72. utan, saaw = to call, bob isaawi = I'm calling him/her.
    But also isaaw bait = I'm asking for payment.
  73. the first child = aantum rètenam
    twins kasusir
  74. (innumerable) borij
  75. not enough = mindo
  76. of people = esiat
  77. nuè, nuèmu; mennè, mennèwi
  78. early in the morning = kau sapabera
    afternoon = raria
    almost evening = pokomuan
  79. (at midnight = dirurabwan
    last night = radina)
  80. Malay
  81. inèni, kabò, kabòrè
  82. (= inside)
  83. (= outside) to go outside = sube
  84. (wherever = napa)
  85. (shortly)
  86. (ibaro = I don't have anything)
  87. this is too expensive
  88. I'm buying it for tobacco.

4. ADDITIONAL DATA

  1. at once, immediately = tòkato
  2. a piece, part of = rawesi